Het natuurlijk ritme - April 2026
Marcel Tjepkema
Publicatie
09.04.2025
Leesduur
5 min
We leven inmiddels in de maand april. De maand april is de periode van ongeveer 4 april tot ongeveer 4 mei. In de energetische indeling van de seizoenen, die wij aanhouden, is april de laatste maand van de lente. Nog heel even en we gaan de start van de zomer in. De maand april gaat vooral over het aangrijpen van nieuwe mogelijkheden. Je zou april het opschrift ‘Wat dien ik in de wereld te zetten?’ kunnen geven.
Liever luisteren? Onderaan deze longread vind je de podcast.
Inleiding
In dit hoofdstuk leer je meer over de maand april. Ik vertel je waar je op kunt letten en wat je kunt doen. Het eerste deel is een inleiding op de maand en schetst de algemene sfeer. Daarna ga ik dieper in op de belangrijkste dynamieken. In april ben je vooral bezig met het ontdekken van nieuwe mogelijkheden. Je kunt er nu echt voor gaan. Daarnaast gaat april over natuurlijk gezag, een natuurlijke autoriteit, schoonheid en details.
Vormkrijgen
De afgelopen maanden hebben in het teken gestaan van het proces van vormkrijgen. Daarmee bedoelen we hoe de vernieuwing vorm krijgt in je leven en werk. Dat werkt als volgt: in januari, februari en maart heeft zich een bepaalde potentie opgebouwd. Die potentie gaat over dat wat dit jaar geboren wenst te worden en die potentie krijgt vrij automatisch vorm. Dat zie je in april overal om je heen. In april is het vaak ongelofelijk hoeveel kleuren groen er zichtbaar zijn geworden, hoeveel vormen en kleurnuances. In maart kwamen de eerste vormen echt boven de grond. In april zijn de vormen ‘volledig’ zichtbaar. Dat is vaak onvoorstelbaar.
Leren meedoen
De explosie aan groen en vormen geldt dus ook voor dat waar jij nu mee bezig bent. Ook daarin gaat het over het proces van potentie naar vorm of, anders gezegd: het proces van bezieling en inspiratie gaat naar uitingen in de vormenwereld. Als je dat naar je leven en werk vertaalt, dan betekent het dat de opgebouwde potentie van de afgelopen maanden in een grote diversiteit naar voren komt (kan komen) in de vorm. Je hoeft daar weinig tot niets voor te doen. Je moet alleen goed leren meedoen natuurlijk, want dan geldt dit wonderlijke proces van vormkrijgen ook voor de vernieuwing in jou, jouw nieuwe ideeën, inspiratie, samenwerkingen, enzovoort.
Gevaren
De verandering naar vorm(en) doet natuurlijk veel met ons als mens. Dat merk je als je buiten loopt. In de afgelopen maanden was er nog vrij weinig zichtbaar. Ook in maart zag je niet meer dan de eerste vormen boven de grond. In april wordt dat compleet anders. Er ligt dan alleen wel een aantal gevaren op de loer en die gevaren hebben allemaal te maken met onze persoonlijkheid, ons ego. Dat is belangrijk om te weten.
Toe-eigenen
Het eerste gevaar is het gevaar van toe-eigenen. Toe-eigenen betekent dat je met je persoonlijkheid (lees: ego) ‘ik’ gaat zeggen tegen de vormen die opkomen in april. Je zegt dan: ‘kijk mij eens. Kijk, die mooie vormen, dat ben ik.’ Dat is taal van de persoonlijkheid. Het gevaar van toe-eigenen was eerder minder aan de orde, omdat je tegen potentie en inspiratie bijna geen ‘ik’ kunt zeggen. Potentie is nog niet tastbaar. Nu, vanaf april, kun je dat dus wel en daar moet je voor waken.
Organisch proces
De reden dat je moet uitkijken voor toe-eigenen, is omdat we het hier continu hebben over een organisch groeiproces van vernieuwing en inspiratie. Je wilt leren hoe je dat in jezelf, in je leven en werk, kunt ervaren. Je kunt dus aan dit proces leren meedoen en als dat lukt, dan komen uit dat meedoen de nieuwe vormen als vanzelf. In plaats van toe-eigenen, kun je zeggen dat het gepaster is om dankbaar te zijn dat de vernieuwing elk jaar weer op deze manier vorm krijgt. Dan ben je dankbaar voor het leven. Als je hier niet in meegaat, dan ga je al snel aan de haal met van alles en kom je in allerlei illusies, vervormingen en misvattingen terecht. Altijd!
Geduldig blijven
Het tweede gevaar gaat over tempo en snelheid. Organische groei gaat altijd te langzaam voor onze persoonlijkheid. Dat is zeker in april het geval als de vormen er zijn en je denkt dat je er nu bent. Je moet daar mee om leren gaan, want de persoonlijkheid heeft geen gelijk. Helaas leven we in een cultuur van haast en ongeduld; een cultuur waarin we vormen zo snel mogelijk uit de aarde willen trekken. Zorg dat je geduldig blijft en heb vertrouwen. Trek het niet vroegtijdig uit de grond. Echte groei heeft tijd en ruimte nodig. En als je ruimte leert geven, dan kun je er zeker van zijn dat niet alleen de nieuwe vormen als vanzelf komen, maar ook de ondersteunende structuren. Die structuren zitten dan namelijk in de vorm ingebakken.
Lastig punt
Je merkt zo langzaamaan dat het in april dus allemaal heel concreet wordt. Daarom is het goed om tot slot van deze inleiding nog een keer te benadrukken dat het natuurlijk ritme gaat over hoe vernieuwing vorm krijgt in ons leven en werk. Net zoals de vernieuwing buiten in de natuur. Het gaat dus over de vernieuwing, die eind januari geboren wordt, in februari gevoed wordt en in de maand maart groter wordt. In april krijgt deze potentie werkelijk vorm, te midden van de continuïteit, te midden van jouw ‘normale’ bestaan. Het wordt vaak onderschat, maar april is soms echt een lastig punt in het jaar. De nieuwe vormen beginnen namelijk hun plek te verlangen (lees: op te eisen) binnen dat wat al continu is en loopt.
Beslissingen nemen
De veranderingen zorgen ervoor dat je beslissingen moet nemen en dat kan lastig zijn. De vraag is steeds of de vernieuwing in de marge is en de continuïteit verbetert of aanscherpt. Of staat de vernieuwing veel centraler? Eén keer in de zoveel jaar (meestal zeven) kan het zijn dat de vernieuwing zijn plek niet meer kan vinden in de continuïteit. De vernieuwing verandert dan de continuïteit. Het kan dan zijn dat je te maken hebt met een overgang. Het is daarom altijd goed om in april te verkennen of dit bij jou het geval is. Als je steeds ongeruster wordt over jouw continuïteit en het begint hier en daar echt te schuren, dan kan een overgang aan de orde zijn. Dan moet je aan de slag en hierover nadenken.
Mogelijkheden grijpen
Laten we nu iets concreter naar de dynamieken van de maand april kijken. Welke thema’s zijn aan de orde? Persoonlijk begin ik in april altijd vrolijker te worden en krijg ik het gevoel dat ik de wereld aankan. Iedere april weer opnieuw. Het is soms bijna alsof april pas de echte nieuwe start van het jaar is. Het gaat hier niet alleen over het gevoel dat je heel enthousiast wordt. Het gaat ook over geloof en zelfvertrouwen. De combinatie tussen enthousiasme, geloof en zelfvertrouwen hoort wat mij betreft echt bij de maand april. Dat is de grondtoon. In april kun je (daarom) ontdekken waar je (nieuwe) mogelijkheden liggen. De tijd is gunstig om mogelijkheden te grijpen, ook al lijken ze gewaagd.
Sprong wagen
Je kunt ook zeggen dat je in april niet meer hoeft te twijfelen als de voorwaarden en de context, waarbinnen je beweegt, gunstig zijn. Je hoeft je dan niet meer in te houden. Als de voorwaarden gunstig zijn, dan kun je in april de sprong wagen. Dat is een sprong van binnen naar buiten. De sprong wagen betekent onder meer dat je de lat zo hoog mogelijk legt. Haal het uiterste uit jezelf. Let er alleen op dat je geen gekke dingen gaat doen. Verkoop jezelf niet uit. Ook niet aan een idee. Maar als je voelt dat je goed geworteld bent geraakt in de afgelopen maanden en de voorwaarden zijn gunstig, dan is het nu de tijd om die stap te wagen.
Held of Heilige
Het is natuurlijk niet zo dat je in april alle mogelijkheden moet aangrijpen. Het belangrijkste is dat je ervaart dat je een keuze hebt. Dat is de keuze om een sprong te maken naar een nieuwe toestand of door te gaan met waar je mee bezig was. Je kunt kiezen de wereld in te gaan of ‘meer’ verborgen te blijven en aan jezelf te werken. Beide wegen staan voor je open. In de Chinese filosofie noemen ze dit de weg van de Held of de weg van de (verborgen) Heilige.
Vrije keuze
Het kan ook zo zijn dat je slechts op een aantal gebieden in je leven en werk een sprong waagt en op andere vlakken (nog) niet. Dat hoort ook bij het hebben van een vrije keuze. Hoe je dit weet? Als je oprecht (eerlijk) en consequent handelt, dan vind je als vanzelf de juiste weg en weet je of je de sprong kunt wagen of nog even moet wachten op het juiste moment.
Natuurlijk gezag
April gaat ook over het verder ontwikkelen van je vakbekwaamheid en vakmanschap. Daar ben je in maart mee gestart. Het verschil met maart is dat je je nu klaarmaakt om het ook echt te gaan doen, het echt in de wereld te laten gebeuren. Daar ‘moet’ je alleen wel over weten dat er aan jouw vakmanschap een natuurlijk gezag verbonden is. Als je echt vanuit je worteling handelt en heel dicht bij jezelf kunt blijven, dan gaat het over een innerlijke autoriteit die zich naar buiten toe ontwikkelt.
In toom houden
In april wordt die - innerlijke autoriteit ook zichtbaar, net als alle andere vormen. Dat kan ontzettend krachtig zijn. Zorg daarom dat je die kracht wel in toom houdt. Soms is het namelijk zo krachtig dat je je vergeet af te vragen of je nog wel juist handelt. Of je bent zo gericht op beweging naar buiten toe, dat je het juiste moment niet meer afwacht. Ga dus zo goed en oprecht mogelijk om met de natuurlijke ‘macht’ die je in april hebt.
Mooi maken
Een ander thema waar je in april rekening mee houdt, gaat over schoonheid en uiterlijkheden. In april krijgt de potentie (lees: de bezieling en inspiratie) van de afgelopen maanden een jas die mooi en passend moet zijn. Zorg ervoor dat de vormen zo puur mogelijk blijven. Maak het echt mooi! Ga niet voor uiterlijke pracht. Een goed idee verlangt een mooie vorm. De belangrijkste les die je nu kunt leren, is dat het verschil tussen kunst en kitsch wordt bepaald door de mate waarin de vormgeving de essentie van het vormgegevene raakt. Vorm mag nooit de essentie in de weg staan. Via de vorm wordt de essentie juist uitgedrukt.
Overeenstemmen
Het is belangrijk dat inhoud en vorm met elkaar overeenstemmen. Schoonheid gaat over het zichtbaar worden van het oorspronkelijke materiaal, dat door de vormgeving aan schoonheid wint. Voor schoonheid geldt dat eenvoud het kenmerk van het ware is. Net zoals dat eenvoud het ware kernmerk is van schoonheid. Er wordt gezegd: ‘Mooie vormen zijn geschikt om minder belangrijke zaken op te vrolijken en te verlichten, maar belangrijke kwesties worden er niet mee opgelost’. Blijf daarom altijd verbonden met de essentie in alles wat je doet. Maak er niet te snel een (leeg) merk van. Concentreer je op de inhoud en de vorm die door je heen komt. Maak die mooi. Daar ben je toegewijd aan. Net als de vorige maanden.
Werk en werking
In april krijg je vervolgens vaak ook een eerste terugkoppeling op de (nieuwe) vormen. Dat proces loopt door in de maanden mei en juni. Bij die terugkoppeling is het van belang dat je goed het verschil weet tussen werk en werking. Dat helpt je in de weg vooruit. Werk is eigenlijk alles dat zich afspeelt op het horizontale vlak, het vlak tussen de mensen, het vlak waar ons dagelijks leven zich afspeelt. Werk gaat over alles dat je nog moet doen: to do’s, lijstjes maken, afspraken, vergaderingen enzovoort. Bij werk loop je vaak net achter de vele dingen aan. Dat kun je ook zo voelen. Werking is anders. Werking komt voort uit een diepe worteling en is daardoor bezielend en meeslepend. Het trekt aan. Hoe dieper de worteling, hoe vanzelfsprekender de werking.
Buitenwereld
Werking zorgt ervoor dat de buitenwereld zich om jou heen gaat voegen. Dat is bij werk dus heel anders. Als het over werk gaat, dan ren je met jouw vormen en ideeën de buitenwereld in om ze aan te bieden en mensen te overtuigen. Dat kost (bijna) altijd energie, op de korte en de lange termijn. Het verschil tussen werk en werking is in april heel goed te ervaren als de vormen zichtbaar zijn. Dat kan lastig zijn voor je ongeduldige persoonlijkheid. Zorg dat je bij je werking blijft. Ga niet mee in je ongeduld. Besef je dat als de worteling goed is, het uiteindelijk vanzelf gaat. Daar kun je op vertrouwen.
Details
Tot slot moet je nog een ding weten over april. Als je deze reflectie leest, dan merk je dat april veel energie geeft. Het gaat vooruit. Er is alleen ook een soort van tegenpool aan de orde. Die tegenpool gaat over details. Het proces van vormkrijgen maakt aan de ene kant heel enthousiast, maar je kunt je wellicht voorstellen dat het er ook om vraagt om goed op details te blijven letten.
Afwikkelen
Je moet er (eigenlijk dagelijks) op letten en voor zorgen dat de vormen zich kunnen blijven afwikkelen en ontvouwen op een manier die de vormen nodig hebben. Dat geldt ook voor de relaties en relatiepatronen die met de vormen verbonden zijn. De aankomende periode worden die relatiepatronen steeds belangrijker. Zorg daarom dat alles stap voor stap en in een fijn ritme gebeurt. Als je nu te snel gaat, dan heeft dat geen duurzame uitwerking. Dan worden het de hoofdpijndossiers na de zomerperiode (lees: de herfstmonsters).
Lijstjes
Weet dat je in april op een goed moment ontzettend gefrustreerd kunt raken. De lange termijn is zichtbaar aan het worden, maar je kunt je er helaas niet door mee laten sleuren. Bij april hoort het gevoel dat je soms maar niet aan hoofdzaken toekomt en maar bezig blijft met lijstje na lijstje. Probeer de frustratie ervan uit te houden en houd het vertrouwen dat alle lijstjes (lees: focus op details) ergens toe leiden. Sterker nog, ze staan in dienst van de vormen die er al zijn of nog komen. Het is daarom belangrijk dat je beseft dat de lijstjes zin hebben.
Lopende zaken
Je bent in april, kort gezegd, ook veel bezig met het afhandelen van lopende zaken, niet alleen met hoofdzaken en de lange termijn. Concentreer je op datgene wat loopt, wat goed gaat, wat je ondersteunt en waar je enthousiast over bent. Er zijn dingen die niet gaan en er zijn weerstanden. Daar moet je zeker iets mee doen. Maar focus je op datgene wat vorm krijgt. Als je dat niet doet, dan kun je in je frustratie blijven steken en dan stagneert de verdere groei van de vormen.
Heb het goed in april!
---
Alle artikelen, podcasts en programma’s, die we maken over het vinden en volgen van een natuurlijk ritme zijn geïnspireerd op het werk (o.a. boek, podcasts) van Jaap Voigt. Jaap is onder meer adviseur, leraar, mede-oprichter van het ITIP en ook auteur van vele boeken, waaronder het boek ‘Leven en werken in het ritme van de seizoenen’. Met Jaap hebben we in de afgelopen jaren een fijne, warme en voor ons belangrijke band opgebouwd. Hij hielp ons met de opzet en verdieping van Club Groeneveld en leerde ons om de inhoud centraal te stellen. Zo ontstond onze eigen liefde voor de studie naar het ritme van de seizoenen. Ben je benieuwd naar het boek van Jaap Voigt? Je bestelt het hier.
Ook te beluisteren via: