Podcast online college en reflectie met Matthijs Schouten - Volledig college deel 8

Met de komst van het coronavirus wordt het per dag duidelijker dat we als mens en als samenleving in een onvoorstelbare turbulentie zitten en dat de gevolgen niet te overzien zijn. Het zijn uiterst onzekere tijden die ons als individuele mens raken en onmachtig en angstig maken.

Tegelijk bevinden we ons in een soort van ‘gedwongen’ gezamenlijke retraite. Dit vraagt ons naar binnen te keren. Niet alleen binnenshuis, maar ook naar onze eigen binnenwereld. De confrontatie met de binnenwereld kan heftig zijn, maar juist ook transformerend werken. Waar sta je nu? Hoe verhoud je je werkelijk tot de huidige situatie en hoe blijf je heel?

Samen met Matthijs Schouten reflecteren we op de huidige situatie en gaan we in op vragen die er leven, want ook de huidige situatie heeft direct te maken met ‘De uitdaging van het Antropoceen’. Matthijs gaat onder andere in op bovenstaande vragen, licht toe welke processen in ‘stille tijden’ opkomen en bespreekt hoe hier mee om te gaan.

Samenvatting 15 mei 2020:
In de afgelopen weken hebben we meerdere inzichten gekregen en oefeningen gedaan rondom de kardinale deugden. In boeddhisme heten deze deugden ‘Brahma Vihara’. Dit betekent letterlijk ‘de verblijfplaatsen van de goden’, waarmee wordt verwezen naar goddelijke eigenschappen. Zo zijn we in de afgelopen weken van liefdevolle welwillendheid naar mededogen naar medevreugde gegaan. En hebben we hier binnen geoefend met het wezenlijke aspect van onbegrensdheden. Bij liefdevolle welwillendheid hebben we bijvoorbeeld eerst gekeken naar onszelf, daarna naar onze directe naasten, daarna naar de mensen met wie we samenwerken, en zo verder. Hiermee hebben we geprobeerd de kardinale deugden of geestesgesteldheden onbegrensd te maken; zonder onderscheid des wezens, tot het alles omvat.

Daarmee komen we ook tot de 4e kardinale deugd en dat is ‘gelijkmoedigheid’. Deze gelijkmoedigheid gaat ook over onbegrensdheid en ‘zonder onderscheid maken’, maar gaat ook over ‘zonder direct op je primaire impulsen te reageren’. Denk dan aan impulsen van woede, verlangen, aversie of oordeel. Het betekent dus ook ‘ruimte bieden’ aan een ruimte die oordeels-loos is: “kunnen zien wat is zonder onmiddellijk in je oordelende reactie te schieten.”

Het thema voor deze week is als volgt: we hebben in de afgelopen weken diverse oefeningen gedaan. Neem waar hoe onbegrensd je daar in kunt zijn.
Neem tijdens het oefenen waar wat er is en ga daarna terug naar de ademhaling. Hierdoor onderstaat de oordeels-loze ruimte. Je neemt helder waar, maar je hoeft er niet onmiddellijk iets mee te doen. Daarmee is er ruimte voor intuïtieve wijsheid.